Kalkulator funkcji rozkurczowej lewej komory i HFpEF (ASE 2025, ESC 2026)
Kalkulator prowadzi przez algorytm ASE 2025: najpierw rozstrzyga, czy jest dysfunkcja rozkurczowa, potem szacuje ciśnienie w lewym przedsionku (LAP) i nadaje stopień. Osobno liczy kryteria echokardiograficzne i progi peptydów natriuretycznych z wytycznych ESC 2026 dotyczących niewydolności serca. Narzędzie jest przeznaczone dla lekarzy wykonujących i opisujących badania echokardiograficzne u dorosłych. Jeśli jesteś pacjentem, wynik swojego badania omówisz w Centrum Echo Serca Przychodni Medecho.
Opracowanie merytoryczne: dr hab. n. med. i n. o zdr. Radosław Piątkowski, dr hab. n. med. i n. o zdr. Monika Budnik · Aktualizacja: październik 2026
Jak korzystać
- Zacznij od rytmu i chorób towarzyszących. AF, umiarkowane lub ciężkie zwapnienie pierścienia mitralnego (MAC), pozasercowe nadciśnienie płucne i stan po przeszczepie serca przełączają kalkulator na osobne algorytmy ASE 2025.
- Wpisz pomiary obowiązkowe: E, A, e′ przegrodowe i boczne, prędkość fali zwrotnej trójdzielnej (TR). Kalkulator sam policzy E/A, średnie e′ i E/e′.
- Gdy wynik wymaga bloku uzupełniającego, dodaj LARS, stosunek S/D przepływu w żyłach płucnych, LAVi lub IVRT. Jeśli ich brak, kalkulator zaproponuje metody dodatkowe.
- Moduł HFpEF wypełnij osobno: LVEF, NT-proBNP lub BNP, wiek, kryteria z Tabeli 10 ESC 2026. Skala H2FPEF jest opcjonalna.
Na skróty: Czy jest dysfunkcja · LAP i stopień · AF, MAC, PH, przeszczep · Echo wysiłkowe · HFpEF wg ESC 2026 · Błędy pomiarowe · FAQ
BEZPŁATNA KARTA DO WYDRUKU
Algorytm ASE 2025 i normy echo na jednej karcie
Zapisz się do newslettera Akademii Echokardiografii, a od razu pobierzesz kartę PDF do powieszenia przy aparacie: algorytm oceny funkcji rozkurczowej według ASE 2025 (ryc. 2 i 3, kiedy go nie stosować) oraz wartości referencyjne lewej komory, lewego przedsionka i prawej komory. W newsletterze piszemy o nowych wytycznych i przypadkach z pracowni.
Bez spamu. Wypisanie jednym kliknięciem w każdej wiadomości.
Czy jest dysfunkcja rozkurczowa? (ASE 2025, ryc. 2)
ASE 2025 rozdziela dwa pytania: czy jest dysfunkcja rozkurczowa (ryc. 2, s. 553) i czy ciśnienie napełniania jest podwyższone (ryc. 3, s. 554). Dysfunkcja może występować przy prawidłowym ciśnieniu w lewym przedsionku (LAP).
Punktem wyjścia jest e′ (krok 1), potem markery z kroku 2.
| Krok | Parametr | Próg |
|---|---|---|
| 1 | e′ obniżone | przegrodowe ≤ 6 cm/s lub boczne ≤ 7 cm/s lub średnie ≤ 6,5 cm/s (opcjonalnie progi wiekowe, Tab. 6) |
| 2 | średnie E/e′ | > 14 |
| 2 | odkształcenie zbiornikowe LA (LARS) | ≤ 18% |
| 2 | E/A | ≤ 0,8 lub ≥ 2 |
| 2 | LAVi | > 34 ml/m² (po wykluczeniu sportowców, niedokrwistości, AF/AFL, choroby zastawki mitralnej) |
| dodatkowo zgodne | LVMI | > 95 g/m² u kobiet, > 115 g/m² u mężczyzn (po wykluczeniu sportowców) |
Wniosek: dysfunkcja obecna, gdy e′ obniżone i ≥ 1 marker z kroku 2, albo gdy e′ prawidłowe i ≥ 2 markery.
Jakie jest ciśnienie w lewym przedsionku i stopień dysfunkcji? (ASE 2025, ryc. 3)
Algorytm z ryc. 3 dotyczy chorych w rytmie zatokowym, niezależnie od LVEF. Nie stosuje się go przy: umiarkowanym lub ciężkim MAC, ciężkiej pierwotnej niedomykalności mitralnej, stenozie mitralnej każdego stopnia, AF, LVAD, pozasercowym nadciśnieniu płucnym, po przeszczepie serca, w zaciskającym zapaleniu osierdzia oraz po naprawie lub wymianie zastawki mitralnej i po TEER.
| Zmienna | Nieprawidłowa, gdy |
|---|---|
| V1: e′ | przegrodowe ≤ 6 lub boczne ≤ 7 lub średnie ≤ 6,5 cm/s (opcjonalnie progi wiekowe, Tab. 6) |
| V2: E/e′ | przegrodowe ≥ 15 lub boczne ≥ 13 lub średnie ≥ 14 |
| V3: TR / PASP | TR ≥ 2,8 m/s lub PASP ≥ 35 mmHg (PASP, gdy da się oszacować RAP; TR przy braku choroby miąższu lub naczyń płucnych) |
Logika ryc. 3:
- 0 z 3 nieprawidłowych: prawidłowa funkcja rozkurczowa, prawidłowe LAP.
- Tylko V1 (E/e′ i TR/PASP prawidłowe): E/A ≤ 0,8 oznacza stopień 1 z prawidłowym LAP (u chorego z objawami: echo wysiłkowe). E/A > 0,8 kieruje do bloku uzupełniającego. Jeśli żaden parametr uzupełniający nie jest nieprawidłowy, ASE 2025 pisze, że LAP jest prawdopodobnie prawidłowe. Kalkulator podaje wtedy prawidłowe LAP i upośledzoną relaksację (obniżone e′), ale nie przypisuje stopnia, bo ASE 2025 definiuje stopień 1 przy E/A ≤ 0,8.
- Tylko V2, tylko V3 albo dowolne 2 z 3: blok uzupełniający.
- 3 z 3: podwyższone LAP, stopień wg E/A.
| Poziom | Parametr | Wskazuje na podwyższone LAP, gdy |
|---|---|---|
| uzupełniający | S/D w żyłach płucnych | ≤ 0,67 |
| uzupełniający | LARS | ≤ 18% |
| uzupełniający | LAVi | > 34 ml/m² |
| uzupełniający | IVRT (alternatywnie; przy prawidłowej LVEF służy do weryfikacji S/D > 0,67, które może maskować podwyższone LAP) | ≤ 70 ms |
| dodatkowy | prędkość końcoworozkurczowa fali niedomykalności płucnej / PADP | ≥ 2 m/s / ≥ 16 mmHg (bez choroby płuc) |
| dodatkowy | fala L | ≥ 50 cm/s |
| tylko LVEDP (nie liczy się do LAP) | przedwczesne zakończenie napływu mitralnego przed zespołem QRS i rozkurczowa niedomykalność mitralna | może wskazywać na podwyższone LVEDP (s. 555; po wykluczeniu zaawansowanego bloku AV, trzepotania przedsionków i zorganizowanej aktywności przedsionków w AF; może też wystąpić przy PR > 200 ms) |
| dodatkowy | Ar−A (czas trwania) | > 30 ms (ryc. 3); tekst s. 555 opisuje Ar > 35 cm/s z Ar−A > 30 ms także jako wczesny etap z podwyższonym LVEDP i prawidłowym średnim LAP |
| dodatkowy | próba Valsalvy | spadek E/A ≥ 50% |
Co najmniej jeden nieprawidłowy parametr uzupełniający oznacza podwyższone LAP, żaden oznacza prawidłowe LAP. Metody dodatkowe stosuje się, gdy parametrów uzupełniających brak lub są niewiarygodne; każda z nich wystarcza sama.
| Wynik | Kryterium |
|---|---|
| prawidłowa funkcja rozkurczowa | brak nieprawidłowych zmiennych pierwotnych |
| stopień 1 | obniżone e′, prawidłowe E/e′ i PASP, E/A ≤ 0,8 (prawidłowe LAP) |
| stopień 2 | podwyższone LAP i E/A < 2 (łagodny lub umiarkowany wzrost LAP) |
| stopień 3 | podwyższone LAP i E/A ≥ 2 (znaczny wzrost LAP) |
Ryc. 3 nie ma kategorii „nieokreślone”. Kalkulator zwraca komunikat „nie można ustalić LAP” tylko wtedy, gdy brakuje danych i w bloku uzupełniającym, i w metodach dodatkowych. To decyzja projektowa Akademii, nie element wytycznych.
Co musi zawierać opis badania (ASE 2025, s. 555)
- Ocenę funkcji rozkurczowej i ciśnienia napełniania: prawidłowa, stopień 1, stopień 2 albo stopień 3.
- Gdy stopnia nie da się ustalić: informację, czy ciśnienie napełniania jest prawidłowe czy podwyższone. Osobno odnotuj izolowany wzrost LVEDP.
- Obowiązkowo wartości: E, A, E/A, e′, średnie E/e′, TR.
- Parametry, na których oparto wniosek, np. LARS, S/D w żyłach płucnych, IVRT, Ar−A.
Progi e′ zależne od wieku (ASE 2025, Tab. 6, s. 553)
Tab. 6 można stosować zamiast stałych progów e′. Uwaga na znak: w Tab. 6 jest „<”, a na rycinach „≤”.
| Wiek | e′ przegrodowe | e′ boczne | e′ średnie |
|---|---|---|---|
| 20-39 lat | < 7 | < 10 | < 9 |
| 40-65 lat | < 6 | < 8 | < 7 |
| > 65 lat | < 6 | < 7 | < 6,5 |
Dla osób poniżej 20 lat ASE 2025 nie podaje progów.
Odkształcenie zbiornikowe lewego przedsionka (LARS)
LARS ≤ 18% przemawia za podwyższonym ciśnieniem napełniania (ASE 2025, ryc. 2 i 3). Wartości 19-24% to niska norma. Przy prawidłowej LVEF parametr jest swoisty, ale mało czuły: wynik powyżej progu nie wyklucza podwyższonego LAP.
ASE 2025 wymienia sytuacje, w których LARS nie służy do oceny ciśnienia napełniania:
- migotanie przedsionków (wyjątkiem jest algorytm dla AF, ryc. 8: gdy spełnione są 2 z 4 kryteriów pierwszego etapu, LARS < 18% jest jednym z trzech kryteriów drugiego etapu),
- istotna niedomykalność mitralna,
- stan po przeszczepie serca,
- prawidłowa LVEF z GLS > 18%,
- ogłuszenie lewego przedsionka.
LARS nie jest obowiązkowy. W ryc. 3 to jeden z trzech równorzędnych parametrów bloku uzupełniającego, obok S/D w żyłach płucnych i LAVi.
AF, MAC, nadciśnienie płucne, przeszczep i inne populacje szczególne
W tych grupach kalkulator sam przełącza się na osobne algorytmy ASE 2025. Rozwiń, aby zobaczyć progi.
Migotanie przedsionków (ASE 2025, ryc. 8, s. 563)
Pomiary uśredniaj z kilku cykli serca, wybierając cykle odpowiadające średniej częstości rytmu. Dokładność algorytmu jest umiarkowana.
| Etap | Kryteria | Wynik |
|---|---|---|
| 1 | E ≥ 100 cm/s; przegrodowe E/e′ > 11; TR > 2,8 m/s lub PASP > 35 mmHg; DT ≤ 160 ms | 0-1: prawidłowe LAP; ≥ 3: podwyższone LAP; 2: etap 2 |
| 2 | LARS < 18%; S/D w żyłach płucnych < 1; BMI > 30 | 0: prawidłowe; 1 albo brak danych: nieokreślone; 2-3: podwyższone |
Umiarkowane lub ciężkie MAC (ASE 2025, ryc. 4)
ASE 2025 opiera tu ocenę na E/A i IVRT.
| Kryterium | Wynik |
|---|---|
| E/A < 0,8 | prawidłowe LAP |
| E/A > 1,8 | podwyższone LAP |
| E/A 0,8-1,8 i IVRT ≥ 80 ms | prawidłowe LAP |
| E/A 0,8-1,8 i IVRT < 80 ms | podwyższone LAP |
Nadciśnienie płucne (ASE 2025, ryc. 6)
Preferuj boczne E/e′, bo ruch przegrody międzykomorowej bywa nieprawidłowy.
| Kryterium | Wynik |
|---|---|
| E/A ≤ 0,8 i E ≤ 50 cm/s | prawidłowe LAP |
| E/A ≥ 2 i obniżone e′ | podwyższone LAP |
| pozostali: LARS > 18% / ≤ 18% | prawidłowe / podwyższone LAP |
| brak LARS: boczne E/e′ < 8 / 8-13 / > 13 | prawidłowe / nieokreślone / podwyższone LAP |
Przeszczep serca (ASE 2025, ryc. 5)
Wynik odnosi się do LAP poniżej lub co najmniej 15 mmHg. E/SR_IVR to stosunek prędkości mitralnej fali E do tempa odkształcenia lewej komory w okresie rozkurczu izowolumetrycznego (SR_IVR, z trzech projekcji koniuszkowych).
| Kryterium | Wynik |
|---|---|
| średnie E/e′ < 7 | LAP < 15 mmHg |
| średnie E/e′ > 14 | LAP ≥ 15 mmHg |
| średnie E/e′ 7-14: E/SR_IVR ≤ 200 cm / > 200 cm | LAP < 15 / ≥ 15 mmHg |
| E/SR_IVR niewykonalne: TR ≤ 2,8 m/s / > 2,8 m/s | LAP < 15 / ≥ 15 mmHg |
| brak TR | nieokreślone |
Inne sytuacje (ASE 2025, Tab. 7 i ryc. 7)
Dla tych grup ASE 2025 podaje parametry w tekście i tabeli, bez osobnego schematu. Kalkulator pokazuje je jako listę kontrolną, nie jako algorytm.
| Sytuacja | Parametry przemawiające za podwyższonym ciśnieniem napełniania |
|---|---|
| stenoza mitralna | IVRT < 60 ms; A > 1,5 m/s; IVRT/T(E−e′) < 4,2 |
| niedomykalność mitralna | IVRT < 60 ms; Ar−A ≥ 30 ms; IVRT/T(E−e′) < 5,6; E/e′ > 14 tylko przy obniżonej LVEF |
| kardiomiopatia przerostowa | średnie E/e′ > 14; Ar−A ≥ 30 ms; TR > 2,8 m/s; LAVi > 34 ml/m² |
| kardiomiopatia restrykcyjna / amyloidoza | średnie E/e′ > 14; DT < 140 ms (w tekście < 150 ms); E/A > 2,5; IVRT < 50 ms; e′ 3-4 cm/s; wzorzec „5-5-5”: s′, e′ i a′ < 5 cm/s |
| LVAD | E/A > 2; RAP > 10 mmHg; PASP > 40 mmHg; średnie E/e′ > 14 lub przegrodowe ≥ 15; LAVi > 33 ml/m² |
| LBBB, stymulacja prawej komory, CRT | przegrodowe i średnie E/e′ mniej wiarygodne; boczne E/e′ może nadal być przydatne (tekst, s. 561) |
| tachykardia zatokowa | IVRT ≤ 70 ms; frakcja skurczowa przepływu w żyłach płucnych ≤ 40%; średnie E/e′ > 14 |
| zaciskające zapalenie osierdzia vs restrykcja (ryc. 7) | przy E/A > 0,8, poszerzonej IVC i oddechowej zmienności ruchu przegrody: e′ przyśrodkowe > 8 cm/s zaciskanie, 6-8 cm/s obraz mieszany (zaciskanie i restrykcja), < 6 cm/s restrykcja; annulus reversus; rozkurczowe odwrócenie przepływu w żyłach wątrobowych w wydechu (stosunek prędkości wstecznej do naprzód) ≥ 0,8: pewne zaciskanie |
Kiedy echo wysiłkowe? (ASE 2025, s. 555-556)
Wskazania: chory z objawami i stopniem 1 dysfunkcji rozkurczowej albo chory z objawami, u którego funkcja rozkurczowa lub ciśnienie napełniania w spoczynku są nieokreślone.
| Wynik | Kryteria |
|---|---|
| dodatni | średnie E/e′ ≥ 14 (lub przegrodowe ≥ 15) i TR > 3,2 m/s (w Key Point 3: ≥ 3,2 m/s) |
| ujemny | średnie (lub przegrodowe) E/e′ < 10 i TR < 2,8 m/s |
| HFpEF prawdopodobna | E/e′ > 14 przy TR > 2,8 m/s, ale < 3,2 m/s |
Izolowany wzrost TR bez wzrostu E/e′ nie przemawia za HFpEF. ASE 2025 zdecydowanie odradza próbę obciążeniową z dobutaminą w ocenie funkcji rozkurczowej.
HFpEF według ESC 2026
ESC 2026 usunęło kategorię HFmrEF: HFrEF to LVEF < 50%, a HFpEF to LVEF ≥ 50% u chorego, u którego LVEF nigdy nie była < 50%. Pozostałe zmiany definicji, czynniki prawdopodobieństwa przed testem, ocenę inwazyjną i leczenie opisujemy w artykule o wytycznych ASE 2025 i ESC 2026.
Kryteria rozpoznania (ESC 2026, §5.2.2, s. 25)
Muszą być spełnione wszystkie trzy warunki:
- obecne lub przebyte objawy podmiotowe lub przedmiotowe niewydolności serca,
- LVEF ≥ 50% (nigdy wcześniej < 50%),
- obiektywne cechy strukturalne lub czynnościowe zgodne z dysfunkcją rozkurczową lub podwyższonym ciśnieniem napełniania (Tab. 10), wsparte podwyższonym stężeniem peptydów natriuretycznych.
Progi peptydów natriuretycznych (ESC 2026, ryc. 4)
| Wiek | NT-proBNP: niewydolność serca prawdopodobna | BNP |
|---|---|---|
| < 50 lat | ≥ 125 pg/ml | ≥ 35 pg/ml (bez korekty wieku) |
| 50-74 lata | ≥ 250 pg/ml | ≥ 35 pg/ml |
| ≥ 75 lat | ≥ 500 pg/ml | ≥ 35 pg/ml |
ESC 2026 nie podaje osobnego progu dla AF. Otyłość obniża stężenie peptydów, ale wytyczne nie podają liczbowej korekty. Przyczyny wzrostu i obniżenia stężeń zestawia Tab. 9. Przy NT-proBNP > 2000 pg/ml badanie echokardiograficzne i ocenę specjalistyczną należy przeprowadzić najlepiej w ciągu 2 tygodni.
Kryteria echokardiograficzne (ESC 2026, Tab. 10, s. 25)
| Parametr | Próg |
|---|---|
| LVMI lub RWT | LVMI ≥ 95 g/m² u kobiet, ≥ 115 g/m² u mężczyzn, lub RWT > 0,42 |
| LAVi | > 34 ml/m² w rytmie zatokowym, > 40 ml/m² w AF |
| E/e′ w spoczynku | > 9 (E/e′ ≥ 15 bardziej swoiste, mniej czułe) |
| PASP lub TR | PASP > 35 mmHg lub TR > 2,8 m/s |
ESC 2026 pisze, że prawdopodobieństwo rośnie z liczbą nieprawidłowych parametrów, ale nie podaje wymaganej liczby. Kalkulator pokazuje więc licznik spełnionych kryteriów zamiast binarnego „rozpoznano”.
Zwróć uwagę na różnicę progów: E/e′ > 9 w Tab. 10 ESC to inna wartość niż średnie E/e′ ≥ 14 w ryc. 3 ASE 2025. Oba dokumenty odpowiadają na inne pytania.
Skale punktowe
ESC 2026 nie rekomenduje żadnej skali. H2FPEF i HFA-PEFF są w wytycznych tylko cytowane, z zaleceniem ostrożnej interpretacji, głównie do podniesienia podejrzenia HFpEF. W kalkulatorze H2FPEF jest modułem opcjonalnym, opisanym tym zastrzeżeniem.
Skala H2FPEF (ASE 2025, s. 565): punktacja i interpretacja
| Składowa | Punkty |
|---|---|
| BMI > 30 kg/m² | 2 |
| ≥ 2 leki hipotensyjne | 1 |
| AF napadowe lub przetrwałe | 3 |
| PASP > 35 mmHg | 1 |
| wiek > 60 lat | 1 |
| przegrodowe E/e′ > 9 | 1 |
Interpretacja wg ASE 2025 (s. 565): 0-2 pkt niskie, 2-5 pkt pośrednie, > 5 pkt wysokie prawdopodobieństwo HFpEF (w pracy oryginalnej Reddy i wsp.: 0-1, 2-5, ≥ 6 pkt).
Ścieżka rozpoznania HFpEF (ASE 2025, ryc. 9)
Wywiad i peptydy natriuretyczne, pełne badanie echokardiograficzne z wykluczeniem innych przyczyn duszności (istotne wady zastawkowe, choroba niedokrwienna, pozasercowe nadciśnienie płucne, amyloidoza, HCM, zaciskanie osierdzia), następnie ocena LAP wg ryc. 3. Podwyższone LAP w odpowiednim kontekście klinicznym potwierdza HFpEF. Duszność przy prawidłowym LAP to wskazanie do echa wysiłkowego lub cewnikowania prawostronnego.
Najczęstsze błędy pomiarowe
Źródło: ASE 2025, Tab. 3-4, rozdz. 3 (s. 551) i ryciny algorytmów.
- Fuzja fal E i A. Gdy prędkość E na początku fali A przekracza 20 cm/s, A jest zawyżone, a E/A zaniżone. DT w takim spektrum nie mierz.
- TR z jednego okna. Szukaj fali zwrotnej trójdzielnej z kilku okien. ASE 2025 zachęca do podania soli fizjologicznej z mikropęcherzykami lub kontrastu (UEA). Unikaj artefaktu „blooming”, który zawyża prędkość.
- TR bez kontekstu płucnego. V3 dotyczy chorych bez choroby miąższu lub naczyń płucnych. PASP licz tylko wtedy, gdy da się oszacować RAP.
- LAVi bez podania metody i bez wykluczeń. Wynik zależy od metody (dyski dwupłaszczyznowo albo pole-długość). U sportowców, przy niedokrwistości, AF/AFL i chorobie zastawki mitralnej powiększony przedsionek nie musi oznaczać dysfunkcji rozkurczowej.
- LARS bez uwzględnienia oprogramowania. Wartość zależy od oprogramowania producenta; sytuacje, w których LARS nie służy do oceny LAP, wymieniamy w sekcji o LARS.
- E/e′ tam, gdzie jest niewiarygodne. Dotyczy to ciężkiego MAC, protezy zastawki mitralnej, choroby osierdzia i odcinkowych zaburzeń kurczliwości. Przy LBBB, stymulacji prawej komory i po CRT przegrodowe i średnie E/e′ są mniej wiarygodne; boczne E/e′ może nadal być przydatne.
- E/e′ w strefie szarej. Średnie E/e′ < 8 jest zwykle prawidłowe, 8-14 to strefa szara wymagająca innych parametrów.
- Nieadekwatna próba Valsalvy. Wysiłek jest wystarczający, gdy E spada o > 10%. Ciśnienie około 40 mmHg trzeba utrzymać przez 10 s.
- Mylenie znaków nierówności. Średnie E/e′ w ryc. 2 ma próg > 14, w ryc. 3 ≥ 14. e′ na rycinach to „≤”, w Tab. 6 „<”. LARS na rycinach ≤ 18%, w AF < 18%.
- S/D w żyłach płucnych przy prawidłowej LVEF. Stosunek może przekraczać 0,67 mimo podwyższonego LAP, a u zdrowych bywa ≤ 0,67. Najbardziej wiarygodny jest przy dysfunkcji skurczowej.
Najczęściej zadawane pytania
Czym różni się ocena dysfunkcji rozkurczowej od oceny ciśnienia w lewym przedsionku?
To dwa osobne pytania w ASE 2025. Ryc. 2 rozstrzyga, czy jest dysfunkcja rozkurczowa (e′ plus markery: średnie E/e′, LARS, E/A, LAVi). Ryc. 3 szacuje, czy ciśnienie napełniania jest podwyższone. Stopień 1 to obniżone e′ przy prawidłowym E/e′ i prawidłowym PASP (prędkości TR) oraz E/A ≤ 0,8; LAP jest wtedy prawidłowe.
Czy algorytm ASE 2025 stosuje się przy obniżonej LVEF?
Tak. Algorytm z ryc. 3 stosuje się u chorych w rytmie zatokowym niezależnie od LVEF. Stosunek S/D w żyłach płucnych jest najbardziej wiarygodny właśnie przy dysfunkcji skurczowej, a przy prawidłowej LVEF bywa mylący.
Co zrobić, gdy nie ma mierzalnej fali zwrotnej trójdzielnej?
Najpierw szukaj fali z kilku okien; ASE 2025 zachęca do soli fizjologicznej z mikropęcherzykami lub kontrastu (UEA). Jeśli TR nadal brak, brakuje jednej z trzech zmiennych pierwotnych. Algorytm opiera się wtedy na e′ i E/e′, a w razie potrzeby na bloku uzupełniającym (S/D, LARS, LAVi, IVRT) i metodach dodatkowych. Po przeszczepie serca brak TR przy niewykonalnym E/SR_IVR daje wynik nieokreślony.
Czy odkształcenie lewego przedsionka (LA strain) jest obowiązkowe?
Nie. LARS ≤ 18% to jeden z trzech równorzędnych parametrów bloku uzupełniającego w ryc. 3. Lista obowiązkowa w opisie badania obejmuje E, A, E/A, e′, średnie E/e′ i TR.
Jak ESC 2026 definiuje HFpEF?
HFpEF to obecne lub przebyte objawy podmiotowe lub przedmiotowe niewydolności serca przy LVEF ≥ 50% (nigdy wcześniej < 50%) oraz obiektywne cechy dysfunkcji rozkurczowej lub podwyższonego ciśnienia napełniania z Tab. 10, wsparte podwyższonymi peptydami natriuretycznymi. Kategorię HFmrEF usunięto, HFrEF to LVEF < 50%.
Czy skala H2FPEF jest zalecana?
Nie. ESC 2026 nie rekomenduje żadnej skali punktowej, a H2FPEF i HFA-PEFF uznaje za narzędzia do ostrożnego użycia, głównie do podniesienia podejrzenia HFpEF. W kalkulatorze H2FPEF jest opcjonalna.
Jaki próg NT-proBNP przyjmuje ESC 2026?
Niewydolność serca jest prawdopodobna przy NT-proBNP ≥ 125 pg/ml poniżej 50 lat, ≥ 250 pg/ml w wieku 50-74 lat i ≥ 500 pg/ml od 75 lat. Dla BNP próg wynosi ≥ 35 pg/ml bez korekty wieku. Osobnego progu dla AF nie ma.
Kiedy wykonać echo wysiłkowe w ocenie rozkurczu?
U chorego z objawami i stopniem 1 albo u chorego z objawami, u którego funkcja rozkurczowa lub ciśnienie napełniania w spoczynku są nieokreślone. Wynik dodatni to średnie E/e′ ≥ 14 (lub przegrodowe ≥ 15) i TR > 3,2 m/s. ASE 2025 zdecydowanie odradza próbę obciążeniową z dobutaminą.
KURS ONLINE Z CYKLU ECHO OD PODSTAW
Kurs 12. Funkcja rozkurczowa lewej komory
Algorytm ASE 2025 na przykładach badań: od pomiarów dopplerowskich do stopnia dysfunkcji i rozpoznania HFpEF. 2 godziny nagrań, dostęp przez 3 miesiące.
299 zł
Co zmieniło się względem algorytmu ASE/EACVI 2016, opisujemy w artykule Ocena funkcji rozkurczowej lewej komory: wytyczne ASE 2025 vs ASE/EACVI 2016. Wartości prawidłowe pozostałych parametrów znajdziesz na stronie Normy echokardiograficzne.
Kiedy E/e′ pomaga, a kiedy jest niewiarygodny, także w zdekompensowanej niewydolności serca i na SOR, opisujemy w artykule E/e′ a ciśnienie napełniania lewej komory.
Źródła i zastrzeżenie
- Nagueh SF, et al. Recommendations for the Evaluation of Left Ventricular Diastolic Function by Echocardiography and for Heart Failure With Preserved Ejection Fraction Diagnosis: An Update From the American Society of Echocardiography. J Am Soc Echocardiogr 2025;38(7):537-569. DOI: 10.1016/j.echo.2025.03.011
- Køber L, Adamo M (przewodniczący), et al. 2026 ESC Guidelines for the management of heart failure. Eur Heart J 2026. DOI: 10.1093/eurheartj/ehag100
Zastrzeżenie. Kalkulator jest narzędziem edukacyjnym dla lekarzy. Nie zastępuje oceny klinicznej ani pełnego tekstu wytycznych. Dotyczy dorosłych. Nie stosuj go u dzieci, u kobiet w prawidłowej ciąży ani śródoperacyjnie (zakres ASE 2025). Wynik zależy od jakości pomiarów i od tego, czy chory mieści się w zakresie danego algorytmu.
Autorzy
dr hab. n. med. i n. o zdr. Radosław Piątkowski
Kardiolog, echokardiografista. Adiunkt I Katedry i Kliniki Kardiologii WUM, ekspert Asocjacji Echokardiografii PTK, współzałożyciel Akademii Echokardiografii. Strona autora
dr hab. n. med. i n. o zdr. Monika Budnik
Kardiolożka, echokardiografistka. Adiunkt I Katedry i Kliniki Kardiologii WUM, ekspertka Asocjacji Echokardiografii PTK, współzałożycielka Akademii Echokardiografii. Strona autorki
Akademia Echokardiografii
