Kalkulator funkcji rozkurczowej lewej komory i HFpEF (ASE 2025, ESC 2026)

Kalkulator prowadzi przez algorytm ASE 2025: najpierw rozstrzyga, czy jest dysfunkcja rozkurczowa, potem szacuje ciśnienie w lewym przedsionku (LAP) i nadaje stopień. Osobno liczy kryteria echokardiograficzne i progi peptydów natriuretycznych z wytycznych ESC 2026 dotyczących niewydolności serca. Narzędzie jest przeznaczone dla lekarzy wykonujących i opisujących badania echokardiograficzne u dorosłych. Jeśli jesteś pacjentem, wynik swojego badania omówisz w Centrum Echo Serca Przychodni Medecho.

Opracowanie merytoryczne: dr hab. n. med. i n. o zdr. Radosław Piątkowski, dr hab. n. med. i n. o zdr. Monika Budnik · Aktualizacja: październik 2026

Jak korzystać

  • Zacznij od rytmu i chorób towarzyszących. AF, umiarkowane lub ciężkie zwapnienie pierścienia mitralnego (MAC), pozasercowe nadciśnienie płucne i stan po przeszczepie serca przełączają kalkulator na osobne algorytmy ASE 2025.
  • Wpisz pomiary obowiązkowe: E, A, e′ przegrodowe i boczne, prędkość fali zwrotnej trójdzielnej (TR). Kalkulator sam policzy E/A, średnie e′ i E/e′.
  • Gdy wynik wymaga bloku uzupełniającego, dodaj LARS, stosunek S/D przepływu w żyłach płucnych, LAVi lub IVRT. Jeśli ich brak, kalkulator zaproponuje metody dodatkowe.
  • Moduł HFpEF wypełnij osobno: LVEF, NT-proBNP lub BNP, wiek, kryteria z Tabeli 10 ESC 2026. Skala H2FPEF jest opcjonalna.

Na skróty: Czy jest dysfunkcja · LAP i stopień · AF, MAC, PH, przeszczep · Echo wysiłkowe · HFpEF wg ESC 2026 · Błędy pomiarowe · FAQ

BEZPŁATNA KARTA DO WYDRUKU

Algorytm ASE 2025 i normy echo na jednej karcie

Zapisz się do newslettera Akademii Echokardiografii, a od razu pobierzesz kartę PDF do powieszenia przy aparacie: algorytm oceny funkcji rozkurczowej według ASE 2025 (ryc. 2 i 3, kiedy go nie stosować) oraz wartości referencyjne lewej komory, lewego przedsionka i prawej komory. W newsletterze piszemy o nowych wytycznych i przypadkach z pracowni.

    Bez spamu. Wypisanie jednym kliknięciem w każdej wiadomości.

    Czy jest dysfunkcja rozkurczowa? (ASE 2025, ryc. 2)

    ASE 2025 rozdziela dwa pytania: czy jest dysfunkcja rozkurczowa (ryc. 2, s. 553) i czy ciśnienie napełniania jest podwyższone (ryc. 3, s. 554). Dysfunkcja może występować przy prawidłowym ciśnieniu w lewym przedsionku (LAP).

    Punktem wyjścia jest e′ (krok 1), potem markery z kroku 2.

    KrokParametrPróg
    1e′ obniżoneprzegrodowe ≤ 6 cm/s lub boczne ≤ 7 cm/s lub średnie ≤ 6,5 cm/s (opcjonalnie progi wiekowe, Tab. 6)
    2średnie E/e′> 14
    2odkształcenie zbiornikowe LA (LARS)≤ 18%
    2E/A≤ 0,8 lub ≥ 2
    2LAVi> 34 ml/m² (po wykluczeniu sportowców, niedokrwistości, AF/AFL, choroby zastawki mitralnej)
    dodatkowo zgodneLVMI> 95 g/m² u kobiet, > 115 g/m² u mężczyzn (po wykluczeniu sportowców)
    Tabela 1. Rozpoznanie dysfunkcji rozkurczowej (ASE 2025, ryc. 2)

    Wniosek: dysfunkcja obecna, gdy e′ obniżone i ≥ 1 marker z kroku 2, albo gdy e′ prawidłowe i ≥ 2 markery.

    Jakie jest ciśnienie w lewym przedsionku i stopień dysfunkcji? (ASE 2025, ryc. 3)

    Algorytm z ryc. 3 dotyczy chorych w rytmie zatokowym, niezależnie od LVEF. Nie stosuje się go przy: umiarkowanym lub ciężkim MAC, ciężkiej pierwotnej niedomykalności mitralnej, stenozie mitralnej każdego stopnia, AF, LVAD, pozasercowym nadciśnieniu płucnym, po przeszczepie serca, w zaciskającym zapaleniu osierdzia oraz po naprawie lub wymianie zastawki mitralnej i po TEER.

    ZmiennaNieprawidłowa, gdy
    V1: e′przegrodowe ≤ 6 lub boczne ≤ 7 lub średnie ≤ 6,5 cm/s (opcjonalnie progi wiekowe, Tab. 6)
    V2: E/e′przegrodowe ≥ 15 lub boczne ≥ 13 lub średnie ≥ 14
    V3: TR / PASPTR ≥ 2,8 m/s lub PASP ≥ 35 mmHg (PASP, gdy da się oszacować RAP; TR przy braku choroby miąższu lub naczyń płucnych)
    Tabela 2. Trzy zmienne pierwotne (ryc. 3)

    Logika ryc. 3:

    • 0 z 3 nieprawidłowych: prawidłowa funkcja rozkurczowa, prawidłowe LAP.
    • Tylko V1 (E/e′ i TR/PASP prawidłowe): E/A ≤ 0,8 oznacza stopień 1 z prawidłowym LAP (u chorego z objawami: echo wysiłkowe). E/A > 0,8 kieruje do bloku uzupełniającego. Jeśli żaden parametr uzupełniający nie jest nieprawidłowy, ASE 2025 pisze, że LAP jest prawdopodobnie prawidłowe. Kalkulator podaje wtedy prawidłowe LAP i upośledzoną relaksację (obniżone e′), ale nie przypisuje stopnia, bo ASE 2025 definiuje stopień 1 przy E/A ≤ 0,8.
    • Tylko V2, tylko V3 albo dowolne 2 z 3: blok uzupełniający.
    • 3 z 3: podwyższone LAP, stopień wg E/A.
    PoziomParametrWskazuje na podwyższone LAP, gdy
    uzupełniającyS/D w żyłach płucnych≤ 0,67
    uzupełniającyLARS≤ 18%
    uzupełniającyLAVi> 34 ml/m²
    uzupełniającyIVRT (alternatywnie; przy prawidłowej LVEF służy do weryfikacji S/D > 0,67, które może maskować podwyższone LAP)≤ 70 ms
    dodatkowyprędkość końcoworozkurczowa fali niedomykalności płucnej / PADP≥ 2 m/s / ≥ 16 mmHg (bez choroby płuc)
    dodatkowyfala L≥ 50 cm/s
    tylko LVEDP (nie liczy się do LAP)przedwczesne zakończenie napływu mitralnego przed zespołem QRS i rozkurczowa niedomykalność mitralnamoże wskazywać na podwyższone LVEDP (s. 555; po wykluczeniu zaawansowanego bloku AV, trzepotania przedsionków i zorganizowanej aktywności przedsionków w AF; może też wystąpić przy PR > 200 ms)
    dodatkowyAr−A (czas trwania)> 30 ms (ryc. 3); tekst s. 555 opisuje Ar > 35 cm/s z Ar−A > 30 ms także jako wczesny etap z podwyższonym LVEDP i prawidłowym średnim LAP
    dodatkowypróba Valsalvyspadek E/A ≥ 50%
    Tabela 3. Blok uzupełniający i metody dodatkowe (ryc. 3)

    Co najmniej jeden nieprawidłowy parametr uzupełniający oznacza podwyższone LAP, żaden oznacza prawidłowe LAP. Metody dodatkowe stosuje się, gdy parametrów uzupełniających brak lub są niewiarygodne; każda z nich wystarcza sama.

    WynikKryterium
    prawidłowa funkcja rozkurczowabrak nieprawidłowych zmiennych pierwotnych
    stopień 1obniżone e′, prawidłowe E/e′ i PASP, E/A ≤ 0,8 (prawidłowe LAP)
    stopień 2podwyższone LAP i E/A < 2 (łagodny lub umiarkowany wzrost LAP)
    stopień 3podwyższone LAP i E/A ≥ 2 (znaczny wzrost LAP)
    Tabela 4. Stopnie (ASE 2025)

    Ryc. 3 nie ma kategorii „nieokreślone”. Kalkulator zwraca komunikat „nie można ustalić LAP” tylko wtedy, gdy brakuje danych i w bloku uzupełniającym, i w metodach dodatkowych. To decyzja projektowa Akademii, nie element wytycznych.

    Co musi zawierać opis badania (ASE 2025, s. 555)

    • Ocenę funkcji rozkurczowej i ciśnienia napełniania: prawidłowa, stopień 1, stopień 2 albo stopień 3.
    • Gdy stopnia nie da się ustalić: informację, czy ciśnienie napełniania jest prawidłowe czy podwyższone. Osobno odnotuj izolowany wzrost LVEDP.
    • Obowiązkowo wartości: E, A, E/A, e′, średnie E/e′, TR.
    • Parametry, na których oparto wniosek, np. LARS, S/D w żyłach płucnych, IVRT, Ar−A.

    Progi e′ zależne od wieku (ASE 2025, Tab. 6, s. 553)

    Tab. 6 można stosować zamiast stałych progów e′. Uwaga na znak: w Tab. 6 jest „<”, a na rycinach „≤”.

    Wieke′ przegrodowee′ bocznee′ średnie
    20-39 lat< 7< 10< 9
    40-65 lat< 6< 8< 7
    > 65 lat< 6< 7< 6,5
    Tabela 5. Obniżone e′ wg wieku (cm/s)

    Dla osób poniżej 20 lat ASE 2025 nie podaje progów.

    Odkształcenie zbiornikowe lewego przedsionka (LARS)

    LARS ≤ 18% przemawia za podwyższonym ciśnieniem napełniania (ASE 2025, ryc. 2 i 3). Wartości 19-24% to niska norma. Przy prawidłowej LVEF parametr jest swoisty, ale mało czuły: wynik powyżej progu nie wyklucza podwyższonego LAP.

    ASE 2025 wymienia sytuacje, w których LARS nie służy do oceny ciśnienia napełniania:

    • migotanie przedsionków (wyjątkiem jest algorytm dla AF, ryc. 8: gdy spełnione są 2 z 4 kryteriów pierwszego etapu, LARS < 18% jest jednym z trzech kryteriów drugiego etapu),
    • istotna niedomykalność mitralna,
    • stan po przeszczepie serca,
    • prawidłowa LVEF z GLS > 18%,
    • ogłuszenie lewego przedsionka.

    LARS nie jest obowiązkowy. W ryc. 3 to jeden z trzech równorzędnych parametrów bloku uzupełniającego, obok S/D w żyłach płucnych i LAVi.

    AF, MAC, nadciśnienie płucne, przeszczep i inne populacje szczególne

    W tych grupach kalkulator sam przełącza się na osobne algorytmy ASE 2025. Rozwiń, aby zobaczyć progi.

    Migotanie przedsionków (ASE 2025, ryc. 8, s. 563)

    Pomiary uśredniaj z kilku cykli serca, wybierając cykle odpowiadające średniej częstości rytmu. Dokładność algorytmu jest umiarkowana.

    EtapKryteriaWynik
    1E ≥ 100 cm/s; przegrodowe E/e′ > 11; TR > 2,8 m/s lub PASP > 35 mmHg; DT ≤ 160 ms0-1: prawidłowe LAP; ≥ 3: podwyższone LAP; 2: etap 2
    2LARS < 18%; S/D w żyłach płucnych < 1; BMI > 300: prawidłowe; 1 albo brak danych: nieokreślone; 2-3: podwyższone
    Umiarkowane lub ciężkie MAC (ASE 2025, ryc. 4)

    ASE 2025 opiera tu ocenę na E/A i IVRT.

    KryteriumWynik
    E/A < 0,8prawidłowe LAP
    E/A > 1,8podwyższone LAP
    E/A 0,8-1,8 i IVRT ≥ 80 msprawidłowe LAP
    E/A 0,8-1,8 i IVRT < 80 mspodwyższone LAP
    Nadciśnienie płucne (ASE 2025, ryc. 6)

    Preferuj boczne E/e′, bo ruch przegrody międzykomorowej bywa nieprawidłowy.

    KryteriumWynik
    E/A ≤ 0,8 i E ≤ 50 cm/sprawidłowe LAP
    E/A ≥ 2 i obniżone e′podwyższone LAP
    pozostali: LARS > 18% / ≤ 18%prawidłowe / podwyższone LAP
    brak LARS: boczne E/e′ < 8 / 8-13 / > 13prawidłowe / nieokreślone / podwyższone LAP
    Przeszczep serca (ASE 2025, ryc. 5)

    Wynik odnosi się do LAP poniżej lub co najmniej 15 mmHg. E/SR_IVR to stosunek prędkości mitralnej fali E do tempa odkształcenia lewej komory w okresie rozkurczu izowolumetrycznego (SR_IVR, z trzech projekcji koniuszkowych).

    KryteriumWynik
    średnie E/e′ < 7LAP < 15 mmHg
    średnie E/e′ > 14LAP ≥ 15 mmHg
    średnie E/e′ 7-14: E/SR_IVR ≤ 200 cm / > 200 cmLAP < 15 / ≥ 15 mmHg
    E/SR_IVR niewykonalne: TR ≤ 2,8 m/s / > 2,8 m/sLAP < 15 / ≥ 15 mmHg
    brak TRnieokreślone
    Inne sytuacje (ASE 2025, Tab. 7 i ryc. 7)

    Dla tych grup ASE 2025 podaje parametry w tekście i tabeli, bez osobnego schematu. Kalkulator pokazuje je jako listę kontrolną, nie jako algorytm.

    SytuacjaParametry przemawiające za podwyższonym ciśnieniem napełniania
    stenoza mitralnaIVRT < 60 ms; A > 1,5 m/s; IVRT/T(E−e′) < 4,2
    niedomykalność mitralnaIVRT < 60 ms; Ar−A ≥ 30 ms; IVRT/T(E−e′) < 5,6; E/e′ > 14 tylko przy obniżonej LVEF
    kardiomiopatia przerostowaśrednie E/e′ > 14; Ar−A ≥ 30 ms; TR > 2,8 m/s; LAVi > 34 ml/m²
    kardiomiopatia restrykcyjna / amyloidozaśrednie E/e′ > 14; DT < 140 ms (w tekście < 150 ms); E/A > 2,5; IVRT < 50 ms; e′ 3-4 cm/s; wzorzec „5-5-5”: s′, e′ i a′ < 5 cm/s
    LVADE/A > 2; RAP > 10 mmHg; PASP > 40 mmHg; średnie E/e′ > 14 lub przegrodowe ≥ 15; LAVi > 33 ml/m²
    LBBB, stymulacja prawej komory, CRTprzegrodowe i średnie E/e′ mniej wiarygodne; boczne E/e′ może nadal być przydatne (tekst, s. 561)
    tachykardia zatokowaIVRT ≤ 70 ms; frakcja skurczowa przepływu w żyłach płucnych ≤ 40%; średnie E/e′ > 14
    zaciskające zapalenie osierdzia vs restrykcja (ryc. 7)przy E/A > 0,8, poszerzonej IVC i oddechowej zmienności ruchu przegrody: e′ przyśrodkowe > 8 cm/s zaciskanie, 6-8 cm/s obraz mieszany (zaciskanie i restrykcja), < 6 cm/s restrykcja; annulus reversus; rozkurczowe odwrócenie przepływu w żyłach wątrobowych w wydechu (stosunek prędkości wstecznej do naprzód) ≥ 0,8: pewne zaciskanie

    Kiedy echo wysiłkowe? (ASE 2025, s. 555-556)

    Wskazania: chory z objawami i stopniem 1 dysfunkcji rozkurczowej albo chory z objawami, u którego funkcja rozkurczowa lub ciśnienie napełniania w spoczynku są nieokreślone.

    WynikKryteria
    dodatniśrednie E/e′ ≥ 14 (lub przegrodowe ≥ 15) i TR > 3,2 m/s (w Key Point 3: ≥ 3,2 m/s)
    ujemnyśrednie (lub przegrodowe) E/e′ < 10 i TR < 2,8 m/s
    HFpEF prawdopodobnaE/e′ > 14 przy TR > 2,8 m/s, ale < 3,2 m/s

    Izolowany wzrost TR bez wzrostu E/e′ nie przemawia za HFpEF. ASE 2025 zdecydowanie odradza próbę obciążeniową z dobutaminą w ocenie funkcji rozkurczowej.

    HFpEF według ESC 2026

    ESC 2026 usunęło kategorię HFmrEF: HFrEF to LVEF < 50%, a HFpEF to LVEF ≥ 50% u chorego, u którego LVEF nigdy nie była < 50%. Pozostałe zmiany definicji, czynniki prawdopodobieństwa przed testem, ocenę inwazyjną i leczenie opisujemy w artykule o wytycznych ASE 2025 i ESC 2026.

    Kryteria rozpoznania (ESC 2026, §5.2.2, s. 25)

    Muszą być spełnione wszystkie trzy warunki:

    1. obecne lub przebyte objawy podmiotowe lub przedmiotowe niewydolności serca,
    2. LVEF ≥ 50% (nigdy wcześniej < 50%),
    3. obiektywne cechy strukturalne lub czynnościowe zgodne z dysfunkcją rozkurczową lub podwyższonym ciśnieniem napełniania (Tab. 10), wsparte podwyższonym stężeniem peptydów natriuretycznych.

    Progi peptydów natriuretycznych (ESC 2026, ryc. 4)

    WiekNT-proBNP: niewydolność serca prawdopodobnaBNP
    < 50 lat≥ 125 pg/ml≥ 35 pg/ml (bez korekty wieku)
    50-74 lata≥ 250 pg/ml≥ 35 pg/ml
    ≥ 75 lat≥ 500 pg/ml≥ 35 pg/ml

    ESC 2026 nie podaje osobnego progu dla AF. Otyłość obniża stężenie peptydów, ale wytyczne nie podają liczbowej korekty. Przyczyny wzrostu i obniżenia stężeń zestawia Tab. 9. Przy NT-proBNP > 2000 pg/ml badanie echokardiograficzne i ocenę specjalistyczną należy przeprowadzić najlepiej w ciągu 2 tygodni.

    Kryteria echokardiograficzne (ESC 2026, Tab. 10, s. 25)

    ParametrPróg
    LVMI lub RWTLVMI ≥ 95 g/m² u kobiet, ≥ 115 g/m² u mężczyzn, lub RWT > 0,42
    LAVi> 34 ml/m² w rytmie zatokowym, > 40 ml/m² w AF
    E/e′ w spoczynku> 9 (E/e′ ≥ 15 bardziej swoiste, mniej czułe)
    PASP lub TRPASP > 35 mmHg lub TR > 2,8 m/s

    ESC 2026 pisze, że prawdopodobieństwo rośnie z liczbą nieprawidłowych parametrów, ale nie podaje wymaganej liczby. Kalkulator pokazuje więc licznik spełnionych kryteriów zamiast binarnego „rozpoznano”.

    Zwróć uwagę na różnicę progów: E/e′ > 9 w Tab. 10 ESC to inna wartość niż średnie E/e′ ≥ 14 w ryc. 3 ASE 2025. Oba dokumenty odpowiadają na inne pytania.

    Skale punktowe

    ESC 2026 nie rekomenduje żadnej skali. H2FPEF i HFA-PEFF są w wytycznych tylko cytowane, z zaleceniem ostrożnej interpretacji, głównie do podniesienia podejrzenia HFpEF. W kalkulatorze H2FPEF jest modułem opcjonalnym, opisanym tym zastrzeżeniem.

    Skala H2FPEF (ASE 2025, s. 565): punktacja i interpretacja
    SkładowaPunkty
    BMI > 30 kg/m²2
    ≥ 2 leki hipotensyjne1
    AF napadowe lub przetrwałe3
    PASP > 35 mmHg1
    wiek > 60 lat1
    przegrodowe E/e′ > 91

    Interpretacja wg ASE 2025 (s. 565): 0-2 pkt niskie, 2-5 pkt pośrednie, > 5 pkt wysokie prawdopodobieństwo HFpEF (w pracy oryginalnej Reddy i wsp.: 0-1, 2-5, ≥ 6 pkt).

    Ścieżka rozpoznania HFpEF (ASE 2025, ryc. 9)

    Wywiad i peptydy natriuretyczne, pełne badanie echokardiograficzne z wykluczeniem innych przyczyn duszności (istotne wady zastawkowe, choroba niedokrwienna, pozasercowe nadciśnienie płucne, amyloidoza, HCM, zaciskanie osierdzia), następnie ocena LAP wg ryc. 3. Podwyższone LAP w odpowiednim kontekście klinicznym potwierdza HFpEF. Duszność przy prawidłowym LAP to wskazanie do echa wysiłkowego lub cewnikowania prawostronnego.

    Najczęstsze błędy pomiarowe

    Źródło: ASE 2025, Tab. 3-4, rozdz. 3 (s. 551) i ryciny algorytmów.

    • Fuzja fal E i A. Gdy prędkość E na początku fali A przekracza 20 cm/s, A jest zawyżone, a E/A zaniżone. DT w takim spektrum nie mierz.
    • TR z jednego okna. Szukaj fali zwrotnej trójdzielnej z kilku okien. ASE 2025 zachęca do podania soli fizjologicznej z mikropęcherzykami lub kontrastu (UEA). Unikaj artefaktu „blooming”, który zawyża prędkość.
    • TR bez kontekstu płucnego. V3 dotyczy chorych bez choroby miąższu lub naczyń płucnych. PASP licz tylko wtedy, gdy da się oszacować RAP.
    • LAVi bez podania metody i bez wykluczeń. Wynik zależy od metody (dyski dwupłaszczyznowo albo pole-długość). U sportowców, przy niedokrwistości, AF/AFL i chorobie zastawki mitralnej powiększony przedsionek nie musi oznaczać dysfunkcji rozkurczowej.
    • LARS bez uwzględnienia oprogramowania. Wartość zależy od oprogramowania producenta; sytuacje, w których LARS nie służy do oceny LAP, wymieniamy w sekcji o LARS.
    • E/e′ tam, gdzie jest niewiarygodne. Dotyczy to ciężkiego MAC, protezy zastawki mitralnej, choroby osierdzia i odcinkowych zaburzeń kurczliwości. Przy LBBB, stymulacji prawej komory i po CRT przegrodowe i średnie E/e′ są mniej wiarygodne; boczne E/e′ może nadal być przydatne.
    • E/e′ w strefie szarej. Średnie E/e′ < 8 jest zwykle prawidłowe, 8-14 to strefa szara wymagająca innych parametrów.
    • Nieadekwatna próba Valsalvy. Wysiłek jest wystarczający, gdy E spada o > 10%. Ciśnienie około 40 mmHg trzeba utrzymać przez 10 s.
    • Mylenie znaków nierówności. Średnie E/e′ w ryc. 2 ma próg > 14, w ryc. 3 ≥ 14. e′ na rycinach to „≤”, w Tab. 6 „<”. LARS na rycinach ≤ 18%, w AF < 18%.
    • S/D w żyłach płucnych przy prawidłowej LVEF. Stosunek może przekraczać 0,67 mimo podwyższonego LAP, a u zdrowych bywa ≤ 0,67. Najbardziej wiarygodny jest przy dysfunkcji skurczowej.

    Najczęściej zadawane pytania

    Czym różni się ocena dysfunkcji rozkurczowej od oceny ciśnienia w lewym przedsionku?

    To dwa osobne pytania w ASE 2025. Ryc. 2 rozstrzyga, czy jest dysfunkcja rozkurczowa (e′ plus markery: średnie E/e′, LARS, E/A, LAVi). Ryc. 3 szacuje, czy ciśnienie napełniania jest podwyższone. Stopień 1 to obniżone e′ przy prawidłowym E/e′ i prawidłowym PASP (prędkości TR) oraz E/A ≤ 0,8; LAP jest wtedy prawidłowe.

    Czy algorytm ASE 2025 stosuje się przy obniżonej LVEF?

    Tak. Algorytm z ryc. 3 stosuje się u chorych w rytmie zatokowym niezależnie od LVEF. Stosunek S/D w żyłach płucnych jest najbardziej wiarygodny właśnie przy dysfunkcji skurczowej, a przy prawidłowej LVEF bywa mylący.

    Co zrobić, gdy nie ma mierzalnej fali zwrotnej trójdzielnej?

    Najpierw szukaj fali z kilku okien; ASE 2025 zachęca do soli fizjologicznej z mikropęcherzykami lub kontrastu (UEA). Jeśli TR nadal brak, brakuje jednej z trzech zmiennych pierwotnych. Algorytm opiera się wtedy na e′ i E/e′, a w razie potrzeby na bloku uzupełniającym (S/D, LARS, LAVi, IVRT) i metodach dodatkowych. Po przeszczepie serca brak TR przy niewykonalnym E/SR_IVR daje wynik nieokreślony.

    Czy odkształcenie lewego przedsionka (LA strain) jest obowiązkowe?

    Nie. LARS ≤ 18% to jeden z trzech równorzędnych parametrów bloku uzupełniającego w ryc. 3. Lista obowiązkowa w opisie badania obejmuje E, A, E/A, e′, średnie E/e′ i TR.

    Jak ESC 2026 definiuje HFpEF?

    HFpEF to obecne lub przebyte objawy podmiotowe lub przedmiotowe niewydolności serca przy LVEF ≥ 50% (nigdy wcześniej < 50%) oraz obiektywne cechy dysfunkcji rozkurczowej lub podwyższonego ciśnienia napełniania z Tab. 10, wsparte podwyższonymi peptydami natriuretycznymi. Kategorię HFmrEF usunięto, HFrEF to LVEF < 50%.

    Czy skala H2FPEF jest zalecana?

    Nie. ESC 2026 nie rekomenduje żadnej skali punktowej, a H2FPEF i HFA-PEFF uznaje za narzędzia do ostrożnego użycia, głównie do podniesienia podejrzenia HFpEF. W kalkulatorze H2FPEF jest opcjonalna.

    Jaki próg NT-proBNP przyjmuje ESC 2026?

    Niewydolność serca jest prawdopodobna przy NT-proBNP ≥ 125 pg/ml poniżej 50 lat, ≥ 250 pg/ml w wieku 50-74 lat i ≥ 500 pg/ml od 75 lat. Dla BNP próg wynosi ≥ 35 pg/ml bez korekty wieku. Osobnego progu dla AF nie ma.

    Kiedy wykonać echo wysiłkowe w ocenie rozkurczu?

    U chorego z objawami i stopniem 1 albo u chorego z objawami, u którego funkcja rozkurczowa lub ciśnienie napełniania w spoczynku są nieokreślone. Wynik dodatni to średnie E/e′ ≥ 14 (lub przegrodowe ≥ 15) i TR > 3,2 m/s. ASE 2025 zdecydowanie odradza próbę obciążeniową z dobutaminą.

    KURS ONLINE Z CYKLU ECHO OD PODSTAW

    Kurs 12. Funkcja rozkurczowa lewej komory

    Algorytm ASE 2025 na przykładach badań: od pomiarów dopplerowskich do stopnia dysfunkcji i rozpoznania HFpEF. 2 godziny nagrań, dostęp przez 3 miesiące.

    299 zł

    Co zmieniło się względem algorytmu ASE/EACVI 2016, opisujemy w artykule Ocena funkcji rozkurczowej lewej komory: wytyczne ASE 2025 vs ASE/EACVI 2016. Wartości prawidłowe pozostałych parametrów znajdziesz na stronie Normy echokardiograficzne.

    Kiedy E/e′ pomaga, a kiedy jest niewiarygodny, także w zdekompensowanej niewydolności serca i na SOR, opisujemy w artykule E/e′ a ciśnienie napełniania lewej komory.

    Źródła i zastrzeżenie

    1. Nagueh SF, et al. Recommendations for the Evaluation of Left Ventricular Diastolic Function by Echocardiography and for Heart Failure With Preserved Ejection Fraction Diagnosis: An Update From the American Society of Echocardiography. J Am Soc Echocardiogr 2025;38(7):537-569. DOI: 10.1016/j.echo.2025.03.011
    2. Køber L, Adamo M (przewodniczący), et al. 2026 ESC Guidelines for the management of heart failure. Eur Heart J 2026. DOI: 10.1093/eurheartj/ehag100

    Zastrzeżenie. Kalkulator jest narzędziem edukacyjnym dla lekarzy. Nie zastępuje oceny klinicznej ani pełnego tekstu wytycznych. Dotyczy dorosłych. Nie stosuj go u dzieci, u kobiet w prawidłowej ciąży ani śródoperacyjnie (zakres ASE 2025). Wynik zależy od jakości pomiarów i od tego, czy chory mieści się w zakresie danego algorytmu.

    Autorzy

    dr hab. n. med. i n. o zdr. Radosław Piątkowski

    Kardiolog, echokardiografista. Adiunkt I Katedry i Kliniki Kardiologii WUM, ekspert Asocjacji Echokardiografii PTK, współzałożyciel Akademii Echokardiografii. Strona autora

    dr hab. n. med. i n. o zdr. Monika Budnik

    Kardiolożka, echokardiografistka. Adiunkt I Katedry i Kliniki Kardiologii WUM, ekspertka Asocjacji Echokardiografii PTK, współzałożycielka Akademii Echokardiografii. Strona autorki

    Akademia Echokardiografii