|

Ocena funkcji rozkurczowej lewej komory - wytyczne ASE 2025 vs ASE/EACVI 2016

Ta strona jest dla lekarzy i echokardiografistów oceniających funkcję rozkurczową lewej komory. Progi podajemy za dokumentem źródłowym, z rokiem publikacji i identyfikatorem DOI. Jeśli jesteś pacjentem i chcesz zrozumieć wynik swojego badania, umów konsultację w Centrum Echo Serca Przychodni Medecho.

Wytyczne ASE 2025 dotyczące oceny funkcji rozkurczowej lewej komory (LK) zastępują algorytm ASE/EACVI z 2016 roku. Kluczowe zmiany: włączenie strainu lewego przedsionka (LA strain) jako nowego parametru diagnostycznego, ograniczenie liczby wyników nieokreślonych oraz dedykowana sekcja diagnostyki HFpEF.

≤ 6 cm/s
e′ przegrodowe
próg ASE 2025
≤ 18%
LARS
nowy parametr ASE 2025
5
kluczowych zmian
vs algorytm 2016

Dlaczego potrzebne były nowe wytyczne po 2016 roku?

Algorytm ASE/EACVI 2016 zrewolucjonizował podejście do echokardiograficznej oceny funkcji rozkurczowej - ujednolicił cztery parametry diagnostyczne (e', E/e', objętość lewego przedsionka, prędkość fali TR) i wprowadził stopniowanie dysfunkcji I-III. Jednak niemal dekada stosowania ujawniła istotny problem kliniczny: wysoki odsetek wyników "nieokreślonych" (indeterminate) w codziennej praktyce.

Ponadto pojawiły się nowe dane naukowe dotyczące strainu lewego przedsionka (LA strain) i jego związku z ciśnieniem napełniania LK oraz wzmocniono dowody na znaczenie prognostyczne echokardiograficznych markerów dysfunkcji rozkurczowej w predykcji wystąpienia niewydolności serca.

Co nowego wprowadzają wytyczne ASE 2025?

1
LA strain - nowy parametr algorytmuStrain lewego przedsionka (LA reservoir strain) wchodzi do algorytmu jako dodatkowy marker podwyższonego ciśnienia napełniania. Wartość LA strain <18% wskazuje na podwyższone ciśnienie napełniania LK. Szczególnie przydatny gdy klasyczne parametry dają wyniki graniczne - poprawia klasyfikację i redukuje odsetek przypadków nieokreślonych.
2
Ograniczenie liczby wyników nieokreślonychAlgorytm 2025 minimalizuje liczbę przypadków bez definitywnej klasyfikacji. Dzięki rozszerzonemu zestawowi parametrów (włącznie z LA strain i zaktualizowanymi progami) zdecydowana większość badań kończy się jednoznaczną odpowiedzią: prawidłowa funkcja rozkurczowa lub dysfunkcja I, II albo III stopnia.
3
Zaktualizowane progi oparte na wynikach klinicznychProgi odcięcia zrewidowano w oparciu o dane epidemiologiczne wiążące wskaźniki echokardiograficzne z rzeczywistymi wynikami klinicznymi (hospitalizacja z powodu HF, śmiertelność). Podejście "outcome-anchored" zwiększa wartość prognostyczną klasyfikacji.
4
Nowa sekcja: diagnostyka HFpEFPo raz pierwszy w historii wytycznych ASE pojawia się dedykowana sekcja dotycząca diagnostyki niewydolności serca z zachowaną frakcją wyrzutową (HFpEF). Zawiera kryteria echokardiograficzne wspomagające rozpoznanie HFpEF i uzupełnia biomarkery (NT-proBNP/BNP) o parametry obrazowe.
5
Populacje szczególne - nowe algorytmyWytyczne 2025 zawierają odrębne algorytmy dla pacjentów z migotaniem przedsionków (AF), nadciśnieniem płucnym oraz po transplantacji serca - grup, u których standard 2016 był trudny do zastosowania.

Porównanie algorytmu ASE 2025 vs ASE/EACVI 2016

CechaASE/EACVI 2016ASE 2025
Podstawowe parametry4: e', E/e', LAVI, TR vel.4 klasyczne + LA strain
Kategoria "nieokreślona"CzęstaZminimalizowana
LA strainBrakWłączony (nie więcej niż 18% = podwyższone LAP)
Sekcja HFpEFBrakDedykowana sekcja
Populacje szczególne (AF, PH)Ograniczone wskazówkiOsobne algorytmy
ProgiKonsensualneOparte na wynikach klinicznych

Źródło: EHJCI 2025, porównanie ASE 2025, BSE 2024, EACVI 2022 (DOI: 10.1093/ehjci/jeaf269).

Parametry oceny funkcji rozkurczowej - normy i progi wg ASE 2025

ParametrWartość normalnaPróg dla podwyższonego LAP (ASE 2025)
e' przegrodowepowyżej 6 cm/snie więcej niż 6 cm/s
e' bocznepowyżej 7 cm/snie więcej niż 7 cm/s
e' uśrednionepowyżej 6,5 cm/snie więcej niż 6,5 cm/s
Uśrednione E/e'nie więcej niż 14powyżej 14 (przegrodowe co najmniej 15, boczne co najmniej 13)
Objętość LA (LAVI)≤34 ml/m²>34 ml/m²
Prędkość TR≤2,8 m/s>2,8 m/s
LA strain (reservoir)powyżej 18%nie więcej niż 18%, nowy parametr ASE 2025

Uwaga kliniczna: Progi powyżej są wartościami orientacyjnymi. Podane progi e′ pochodzą z ASE 2025. EACVI 2022 stosuje inne wartości: e′ przegrodowe poniżej 7 cm/s, e′ boczne poniżej 10 cm/s. Pełne zestawienie progów ASE, EACVI i BSE, wraz z przypadkami, w których towarzystwa dają różne rozpoznania, znajdziesz na stronie normy echokardiograficzne. Klasyfikacja stopnia dysfunkcji rozkurczowej (I-III) wymaga analizy kompletnego algorytmu z uwzględnieniem EF i obrazu klinicznego. Zawsze weryfikuj z pełnym tekstem wytycznych: ASE - Left Ventricular Diastolic Function Guideline (2025).

Jak poprawnie stosować algorytm ASE 2025 - podejście krok po kroku?

Algorytm 2025 opiera się na podejściu etapowym: najpierw ocena klasycznych parametrów (e', E/e', LAVI, TR), a następnie - jeśli wynik jest graniczny - włączenie LA strain. Całość interpretowana jest w kontekście klinicznym i EF pacjenta. Jeśli wynik nadal pozostaje niejasny, zalecana jest weryfikacja inwazyjna (cewnikowanie serca) lub nowe dane biomarkerów.

W przypadku pacjentów z AF standardowy algorytm jest niewalidowany. Wytyczne 2025 dostarczają odrębnego schematu opartego na dostępnych parametrach przepływu tkankowego i LA strain bez zależności od fali E/A.

Kurs online z cyklu Echo od Podstaw

Kurs 12. Funkcja rozkurczowa lewej komory

Ocena dysfunkcji rozkurczowej krok po kroku, od podstaw badania dopplerowskiego po najważniejsze zmiany w zaleceniach ASE z 2025 roku, na przykładach badań. 2 godziny nagrań, dostęp przez 3 miesiące.

Implikacje dla codziennej praktyki echokardiografisty

Wdrożenie wytycznych ASE 2025 wymaga następujących modyfikacji w protokole badania:
  • Rutynowe pomiary LA strain - konieczna aktualizacja protokołów laboratoryjnych i oprogramowania speckle tracking
  • Raportowanie z uwzględnieniem HFpEF - opisy powinny zawierać ocenę prawdopodobieństwa HFpEF przy odpowiednim obrazie klinicznym
  • Mniejszy odsetek wyników granicznych - oczekiwane zmniejszenie liczby niediagnostycznych opisów
  • Aktualizacja szablonów opisów badań echo - warto uzupełnić o pole LA strain i zastosowany algorytm klasyfikacji

W Akademii Echokardiografii oraz Przychodni Specjalistycznej MEDECHO systematycznie weryfikujemy i aktualizujemy protokoły badań w oparciu o najnowsze wytyczne. Pełna prezentacja algorytmu ASE 2025 z przykładami klinicznymi jest elementem aktualizowanego Cyklu Echo od Podstaw (Kurs 12 - Funkcja rozkurczowa).

Jeśli chcesz dobrać kurs echokardiografii odpowiedni do swojego poziomu zaawansowania i potrzeb klinicznych, przeczytaj nasz przewodnik: jak wybrać kurs echokardiografii online - przewodnik dla lekarzy.

Najczęściej zadawane pytania

Czy wytyczne ASE 2025 zastępują czy uzupełniają wytyczne EACVI 2022?
Wytyczne ASE 2025 to osobna publikacja ASE - nie są wspólnym dokumentem z EACVI (jak to miało miejsce w 2016 roku). EACVI opublikowało własne wytyczne w 2022 roku. Oba dokumenty funkcjonują równolegle; w praktyce europejskiej zazwyczaj stosuje się wytyczne EACVI lub konsensus obu towarzystw. Porównanie trzech aktualnych dokumentów (ASE 2025, BSE 2024, EACVI 2022) opublikowano w EHJCI (DOI: 10.1093/ehjci/jeaf269).
Czy do oceny LA strain potrzebuję specjalnego oprogramowania?
Tak - ocena LA strain wymaga funkcji śledzenia markerów (speckle tracking) dostępnej w nowoczesnych aparatach echokardiograficznych lub zewnętrznym oprogramowaniu analitycznym (np. EchoPAC GE, Velocity Vector Imaging Siemens, AutoStrain Philips). Pomiar wykonuje się z projekcji koniuszkowych 4- i 2-jamowej.
Jak zmieniło się stopniowanie dysfunkcji rozkurczowej w ASE 2025?
Numeracja stopni (I-III) pozostaje, jednak zmieniają się progi i zasady klasyfikacji - szczególnie dla przypadków granicznych. Najważniejsza zmiana to minimalizacja stopnia "nieokreślonego" dzięki włączeniu LA strain jako rozstrzygającego parametru.
Czy wyniki uzyskane algorytmem 2016 są nadal ważne?
Historyczne wyniki pozostają aktualne w kontekście dokumentacji klinicznej. Zaleca się jednak, aby nowe badania wykonywane od 2025/2026 roku stosowały algorytm ASE 2025 - szczególnie przy ocenie ryzyka i kwalifikacji do terapii w HFpEF.
Gdzie znaleźć pełny tekst wytycznych ASE 2025?
Pełny tekst: Journal of the American Society of Echocardiography (JASE), 2025 - S0894-7317(25)00157-9. Dokument PDF dostępny jest również bezpłatnie przez stronę ASE: asecho.org.

Autorzy artykułu

RP
Kardiolog, echokardiografista, Ekspert Akademii Echokardiografii
  • Adiunkt I Katedry i Kliniki Kardiologii WUM
  • Ekspert ECHO Asocjacji Echokardiografii PTK
  • Współzałożyciel Akademii Echokardiografii
  • Specjalista w zakresie echokardiografii TTE, TEE, 2D, 3D, stress echo i innych technik
  • Proktor echo-guidance zabiegów strukturalnych wad serca (MitraClip, TriClip, PFO/ASD i innych)
  • Ponad 20-letnie doświadczenie w echokardiografii klinicznej i edukacji medycznej
MB
Kardiolożka, echokardiografistka, Ekspert Akademii Echokardiografii
  • Adiunkt I Katedry i Kliniki Kardiologii WUM
  • Ekspertka ECHO Asocjacji Echokardiografii PTK
  • Współzałożycielka Akademii Echokardiografii
  • Specjalistka w zakresie echokardiografii TTE, TEE, 2D, 3D, stress echo i innych technik
  • Proktor echo-guidance zabiegów strukturalnych (MitraClip, TriClip)

Data publikacji: 13 czerwca 2026 | Ostatnia aktualizacja merytoryczna: czerwiec 2026

Źródła naukowe

  1. Nagueh SF et al. Recommendations for the Evaluation of Left Ventricular Diastolic Function by Echocardiography and for Heart Failure With Preserved Ejection Fraction Diagnosis. JASE 2025. DOI: 10.1016/j.echo.2025.03.011
  2. Diastolic dysfunction: a comparison of 2025 ASE, 2024 BSE and 2022 EACVI guidelines. Eur Heart J Cardiovasc Imaging 2025. DOI: 10.1093/ehjci/jeaf269

Podobne wpisy