Wytyczne ASE 2025 dotyczące oceny funkcji rozkurczowej lewej komory (LK) zastępują algorytm ASE/EACVI z 2016 roku. Kluczowe zmiany: włączenie strainu lewego przedsionka (LA strain) jako nowego parametru diagnostycznego, eliminacja kategorii "nieokreślonej" (indeterminate) oraz dedykowana sekcja diagnostyki HFpEF. Czułość nowego algorytmu w wykrywaniu podwyższonego ciśnienia napełniania LK wzrosła z 22,2% do 56,2% przy porównywalnej specyficzności.
dla podwyższonego LVEDP
(prawie 3x wzrost)
vs algorytm 2016
Dlaczego potrzebne były nowe wytyczne po 2016 roku?
Algorytm ASE/EACVI 2016 zrewolucjonizował podejście do echokardiograficznej oceny funkcji rozkurczowej - ujednolicił cztery parametry diagnostyczne (e', E/e', objętość lewego przedsionka, prędkość fali TR) i wprowadził stopniowanie dysfunkcji I-III. Jednak niemal dekada stosowania ujawniła istotny problem kliniczny: wysoki odsetek wyników "nieokreślonych" (indeterminate) w codziennej praktyce, sięgający 30-40% badań u pacjentów z zachowaną EF.
Ponadto pojawiły się nowe dane naukowe dotyczące strainu lewego przedsionka (LA strain) i jego związku z ciśnieniem napełniania LK oraz wzmocniono dowody na znaczenie prognostyczne echokardiograficznych markerów dysfunkcji rozkurczowej w predykcji wystąpienia niewydolności serca.
Co nowego wprowadzają wytyczne ASE 2025?
Porównanie algorytmu ASE 2025 vs ASE/EACVI 2016
| Cecha | ASE/EACVI 2016 | ASE 2025 |
|---|---|---|
| Podstawowe parametry | 4: e', E/e', LAVI, TR vel. | 4 klasyczne + LA strain |
| Kategoria "nieokreślona" | Częsta (30-40% HFpEF) | Zminimalizowana |
| LA strain | Brak | Włączony (<18% = podwyższone LAP) |
| Sekcja HFpEF | Brak | Dedykowana sekcja |
| Populacje szczególne (AF, PH) | Ograniczone wskazówki | Osobne algorytmy |
| Progi | Konsensualne | Oparte na wynikach klinicznych |
| Czułość dla podwyższonego LVEDP | 22,2% | 56,2% (p<0,0001) |
| Specyficzność dla podwyższonego LVEDP | Wysoka | Porównywalna |
Źródło: Multicenter Invasive Validation - Ananthram et al., medRxiv 2025 (DOI: 10.1101/2025.09.08.25335376); EHJCI 2025 - porównanie ASE 2025, BSE 2024, EACVI 2022 (DOI: 10.1093/ehjci/jeaf269).
Parametry oceny funkcji rozkurczowej - normy i progi wg ASE 2025
| Parametr | Wartość normalna | Próg dla podwyższonego LAP (ASE 2025) |
|---|---|---|
| e' przegrodowe | ≥7 cm/s | <7 cm/s |
| e' boczne | ≥10 cm/s | <10 cm/s |
| Uśrednione E/e' | <14 | ≥14 |
| Objętość LA (LAVI) | ≤34 ml/m² | >34 ml/m² |
| Prędkość TR | ≤2,8 m/s | >2,8 m/s |
| LA strain (reservoir) | ≥18% | <18% - NOWY parametr ASE 2025 |
Uwaga kliniczna: Progi powyżej są wartościami orientacyjnymi. Klasyfikacja stopnia dysfunkcji rozkurczowej (I-III) wymaga analizy kompletnego algorytmu z uwzględnieniem EF i obrazu klinicznego. Zawsze weryfikuj z pełnym tekstem wytycznych: ASE - Left Ventricular Diastolic Function Guideline (2025).
Jak poprawnie stosować algorytm ASE 2025 - podejście krok po kroku?
Algorytm 2025 opiera się na podejściu etapowym: najpierw ocena klasycznych parametrów (e', E/e', LAVI, TR), a następnie - jeśli wynik jest graniczny - włączenie LA strain. Całość interpretowana jest w kontekście klinicznym i EF pacjenta. Jeśli wynik nadal pozostaje niejasny, zalecana jest weryfikacja inwazyjna (cewnikowanie serca) lub nowe dane biomarkerów.
W przypadku pacjentów z AF standardowy algorytm jest niewalidowany - wytyczne 2025 dostarczają odrębnego schematu opartego na dostępnych parametrach przepływu tkankowego i LA strain bez zależności od fali E/A.
Implikacje dla codziennej praktyki echokardiografisty
W Akademii Echokardiografii oraz Przychodni Specjalistycznej MEDECHO systematycznie weryfikujemy i aktualizujemy protokoły badań w oparciu o najnowsze wytyczne. Pełna prezentacja algorytmu ASE 2025 z przykładami klinicznymi jest elementem aktualizowanego Cyklu Echo od Podstaw (Kurs 12 - Funkcja rozkurczowa).
Jeśli chcesz dobrać kurs echokardiografii odpowiedni do swojego poziomu zaawansowania i potrzeb klinicznych, przeczytaj nasz przewodnik: jak wybrać kurs echokardiografii online - przewodnik dla lekarzy.
Najczęściej zadawane pytania
Autorzy artykułu
- Adiunkt I Katedry i Kliniki Kardiologii WUM
- Ekspert ECHO Asocjacji Echokardiografii PTK
- Współzałożyciel Akademii Echokardiografii
- Specjalista w zakresie echokardiografii TTE, TEE, 2D, 3D, stress echo i innych technik
- Proktor echo-guidance zabiegów strukturalnych wad serca (MitraClip, TriClip, PFO/ASD i innych)
- Ponad 20-letnie doświadczenie w echokardiografii klinicznej i edukacji medycznej
- Adiunkt I Katedry i Kliniki Kardiologii WUM
- Ekspertka ECHO Asocjacji Echokardiografii PTK
- Współzałożycielka Akademii Echokardiografii
- Specjalistka w zakresie echokardiografii TTE, TEE, 2D, 3D, stress echo i innych technik
- Proktor echo-guidance zabiegów strukturalnych (MitraClip, TriClip)
Data publikacji: 13 czerwca 2026 | Ostatnia aktualizacja merytoryczna: czerwiec 2026
Źródła naukowe
- Nagueh SF et al. Recommendations for the Evaluation of Left Ventricular Diastolic Function by Echocardiography and for Heart Failure With Preserved Ejection Fraction Diagnosis. JASE 2025. DOI: 10.1016/j.echo.2025.00157-9
- Ananthram M et al. Multicenter Invasive Validation of the 2025 ASE Versus 2016 ASE/EACVI Guidelines. medRxiv 2025. DOI: 10.1101/2025.09.08.25335376
- Diastolic dysfunction: a comparison of 2025 ASE, 2024 BSE and 2022 EACVI guidelines. Eur Heart J Cardiovasc Imaging 2025. DOI: 10.1093/ehjci/jeaf269